ISTORIJAT ŠABAČKE LIKOVNE UMETNOSTI

Likovna umetnost u Šapcu početkom XX veka krenula je putem oslobađanja od preostalih akademskih, u smislu zaostalih, obrazaca XIX veka, bojažljivo prateći nove pristupe umetničkom stvaralaštvu. Prva polovina XX veka mogla bi se okarakterisati kao period u kojem je izistinski odnos prema slici i likovnosti uopšte, bio vezan za individualne pojave sa izraženim ličnim poetikama, tako da su to najčešće autori koji su izvestan period svog života proveli u Šapcu, ali su aktivno učestvovali u njegovom likovnom životu. Poslednjih nekoliko decenija, pojavom mlađih, akademski školovanih autora, sa izraženom potrebom za ličnim izrazom, stvorena je nova situacija. Različitost likovnih poetika, želja za ličnim usavršavanjem i profesionalnom odnosu prema likovnoj umetnosti, kritičan odnos prema zaostacima prevaziđenih vremena, na desetine akademski obrazovanih stvaralaca, aktivno učešće na jugoslovenskim i pojedinim svetskim izložbama, samo su neki od postulata na kojima počiva likovna umetnost u gradu na početku novog milenijuma.

Tatjana Marković

Šabac, početkom XX veka.

Geografske i istorijske odlike Opštine Šabac

Opština Šabac nalazi se u severozapadnoj Srbiji, a područje Opštine čini deo ravničarske Mačve i zatalasane Pocerine. Opština Šabac ima 128.000 stanovnika, a sam grad se nalazi u vrlo povoljnom geografskom položaju, s obzirom da leži na reci Savi i da nije mnogo udaljen od reke Drine (oko 30 km). Nalazi se na 80 m nadmorske visine a od glavnog grada, Beograda, je udaljen putem 85 km, a rekom Savom 83 km. Udaljenost od Novog Sada iznosi 71 km.

Najstarija arheološka nalazišta, koja govore o postojanju ljudskih staništa sežu u mlađe kameno doba, da bi kasniji ostaci materijalne kulture ukazivali na naseljavanje Kelta i Rimske imperije. Ove prostore potom naseljavaju Sloveni, a Turci na mestu Zaslona (15. vek) podižu utvrđenje čije će podgrađe kasnije prerasti u Šabac. Godine 1807. oslobođen je od turske vlasti, a nakon Drugog srpskog ustanka u grad dolazi Jevrem Obrenović koji je postavio osnove razvoja današnjeg grada. Tokom 19. veka grad se naglo razvija i postaje jedan od vodećih u Srbiji. Podižu se javni i privatni objekti, a u gradu se osnivaju Pozorište, Čitaonica, Pevačko društvo, Polugimnazija, štamparije i mnoštvo trgovačkih i zanatlijskih radnji. Nakon Prvog svetskog rata grad polako gubi svoje vodeće mesto, da bi od pedesetih godina 20. veka ta silazna putanja bila nastavljena.

Današnji potencijali i prednosti Opštine Šabac mogli bi se svesti na nekoliko odrednica kao što su ljudski potencijal, tradicionalno dobro ustrojene institucije kulture, dobra komunikacija sa prestonicom i drugim kulturnim centrima u zemlji, kao i želja kulturnih poslenika da se pristupi strategijskom razvoju u ovoj oblasti.

Mnogi razlozi ukazuju na potrebu osmišljavanja strategije kulturnog planiranja  Opštine Šabac. To je bila tema sprovedenih istraživanja po fokus grupama, kao i debata u okviru više projekta. U skladu s tim, a i kroz sagledavanje postojeće situacije, ustanovljeni su ciljevi gradske kulturne strategije i vizija celokupnog projekta.

Iz projekta "Kulturna inicijativa opštine Šabac, 2002"
Asocijacija Kolektiv